چطور می‌توان بواسیر (همورهوئید خارجی) را درمان کرد؟

بواسیر یا هموروئیدهای خارجی، گونه‌ای از هموروئیدها هستند که باعث آسیب سلول‌های خارجی مقعد می‌شوند. این نوع از همورهوئید‌ها می‌تواند باعث خون‌ریزی، ایجاد شکاف و یا خارش گردد. با این وجود، درمان‌های خانگی می‌تواند تا حد خوبی به درمان بیشتر موارد این بیماری منتهی شود.

بواسیر معمولا زمانی ایجاد می‌شود که روده در حال حرکت بوده و یک فشار و زور مضاعف به آن وارد می‌شود. وارد کردن زور زیاد در هنگام توالت کردن، نشستن طولانی مدت سر دستشویی و یا دفع سخت و دردناک مدفوع، همه می‌تواند عاملی برای ایجاد فشار به روده و در نتیجه رخ دادن بواسیر باشد.

در صورتی که مشکل بواسیر پس از یکی دو هفته حل نشود، یک دکتر ممکن است که روان‌کننده تجویز کند تا منجر به دفع آسان‌تر فضولات انسانی شود. با این وجود، اگر فردی از این موضوع به شدت درد می‌کشید، پزشک ممکن است که عمل جراحی را برای خالی کردن همورهوئید تجویز کند.

عوامل و فاکتورهای ریسک

یبوست می‌تواند منجر به رخ دادن بواسیر‌های دردناکی شود.

علاوه بر فشار زیاد به روده، برخی دیگر از عوامل ایجاد بواسیر عبارتند از:

  • بلند کردن اجسام سنگین
  • فقر فیبر در رژیم غذایی
  • چاقی
  • ایستادن یا نشستن برای طولانی مدت
  • حاملگی
  • آسیت (ascite) که از تجمع مایعات در روده و معده ایجاد شده و باعث ایجاد فشار می‌شود.

همورهوئیدهای خارجی، معمولا به جهت موقعیت و محل اثر آن، از سایر همورهوئیدها متمایز هستند. به عنوان مثال همورهوئیدهای داخلی (Internal hemorrhoids) داخل مقعد قرار دارند. اگرچه آن‌ها معمولا منجر به درد خاصی نمی‌شوند، اما گاهی باعث خونریزی می‌گردند.

همورهوئیدهای پایین افتاده (Prolapsed hemorrhoids) نوعی از انواعی داخلی همورهوئیدها به شمار می‌رود که گاهی منجر به خون‌ریزی خارج از مقعد می‌شود. اگر چه با فشار می‌توان این نوع از همورهوئیدها را به جای اولیه بازگرداند، با این وجود ممکن است که بدون دخالت، خودشان به موضع اصلی خود بازگردند.

همورهوئیدهای خارجی از مقعد خارج شده و باعث ایجاد درد بیشتری نسبت به انواع داخلی می‌شوند، چرا که جداره و قسمت خارجی مقعد، از حساسیت بیشتری نسبت به قسمت داخلی آن برخوردار است. با این وجود، افراد می‌توانند چندین نوع همورهوئید را در یک زمان داشته باشند.

نشانه‌های این بیماری چیست؟

بواسیر اغلب منجر به خارش شده و ممکن است که درد زیادی نیز ایجاد شود. افراد ممکن است با لمس مقعد و اطراف آن، بتوانند آن را حس کنند. رنگ بواسیر معمولا ملایم‌تر از رنگ پوست‌های اطراف آن است.

مدفوع خونی

افرادی که به بواسیر مبتلا می‌شوند، گاهی ممکن است متوجه لکه‌های خون در مدفوع خود شوند. لکه‌های خون مشاهده شده، معمولا در روی سطح مدفوع قرار داشته و رنگ آن قرمز روشن است، چرا که مدفوع معمولا به جای خروج از دستگاه گوارش، به طور مستقیم از همورهوئید خارج می‌شود.

مقدار خون مشاهده شده در هنگام مدفوع باید کم باشد. در صورتی که این مقدار قابل ملاحظه باشد، لازم است که فرد حتما این موضوع را با پزشک مطرح کند.

لخته شدن خون در همورهوئید

در صورتی که لخته‌های خون در مدفوع ایجاد شود، تجربه بواسیر می‌تواند به تجربه بسیار دردناکی مبدل شود.

یک لخته خونی درون همورهوئید هنگامی تشکیل می‌شود که رگ‌هایی که باعث تورم همورهوئید می‌شوند، یک لخته خونی ایجاد کنند. یکی از نتایج این اتفاق این است که خون نمی‌تواند درون همورهوئید جریان داشته باشد و این باعث ایجاد درد بسیار زیادی می‌شود. بدن اغلب لخته‌های خون را جذب می‌کند که این کار باعث کاهش نشانه‌های بیماری شده و همچنین درد را تحمل پذیر می‌کند. زمانی که لخته خونی از بین برود و یا توسط بدن جذب شود، گاهی اوقات ممکن است یک لکه پوستی در اطراف مقعد ایجاد شود. در این شرایط، پزشک ممکن است پس از دیدن این لکه پوستی و در صورتی که این لکه، به طور مرتب به مدفوع آلوده شده و تمیز کردن آن نیز دشوار باشد، جراحی آن را توصیه نماید.

تشخیص

پزشک می‌تواند بواسیر را از طریق بررسی فیزیکی شناسایی کند. اگر چه، پزشک با بررسی عوامل و نشانه‌های بیماری نیز می‌تواند به وجود بواسیر پی ببرد.

هر کسی که مظنون به داشتن بواسیر است، لازم است که به پزشک مراجعه کند. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که برخی از نشانه‌ها بروز بواسیر مثل خون‌ریزی و مدفوع خونی می‌تواند نشانه‌های شرایط وخیمی باشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

سرطان مقعد

پارگی مقعد

سرطان روده بزرگ

بیماری‌های تورم روده

آبسه و ورم چرکی اطراف مقعد

روش‌های درمان چیست؟

روش‌های درمان به دو دسته درمان‌های خانگی و جراحی تقسیم‌بندی می‌شود.

برخی از روش‌هایی که افراد می‌توانند برای درمان بواسیر به کار ببرند عبارتند از:

حمام گرم

تمیز کردن اطراف مقعد پس از دفع مدفوع

استفاده از کمپرس یخ برای کاهش تورم

استفاده از مسکن‌هایی همچون ایبوبروفن و استامینوفن

استفاده از پمادهایی مسکن برای تسکین درد و کاهش خارش

عمل جراحی

بر اساس تحقیقی در رابطه با میزان تسکین درد روش‌های مختلف درد در موارد بواسیر صورت گرفته است، حذف و عمل جراحی یک همورهوئید خارجی لخته شده دردناک در ۷۲ ساعت اول شکل‌گیری آن، سریعترین راه تسکین درد نسبت به سایر روش‌های درمان است.

پزشک می‌تواند با استفاده از بیهوشی موضعی به عمل جراحی بپردازد. عمل جراحی، تنها در صورتی که فرآیند تشخیص و عمل جراحی در ۷۲ ساعت اولیه بروز نشانه‌های این بیماری انجام گیرد، کارایی دارد. پس از این زمان، عمل جراحی عموما نمی‌تواند چندان مثمر ثمر واقع شود و نشانه‌ها نیز به مرور زمان و به خودی خود بهبود پیدا می‌کنند.

درمان حین بارداری

زنان باردار می‌توانند از طریق روش‌های درمان خانگی که اشاره شد، بواسیر خود را درمان کرده و درد آن را تسکین دهند. هر چند که آن‌ها باید همیشه قبل از استفاده از روش‌های مشخص برای درمان، با پزشک خود مشورت کنند تا از عدم تاثیر داروها یا روش‌های درمانی بر روی بارداری اطمینان یابند.

روش‌های پیشگیری

افزودن مقدار بیشتری فیبر خوراکی به برنامه غذایی می‌تواند باعث جلوگیری از بروز همورهوئید و همچنین یبوست شود.

اصلی‌ترین راه برای جلوگیری ابتلا به بواسیر شامل جلوگیری از یبوست، شکل‌گیری مدفوع خشک و سفت و همچنین برون روی دشوار است.

برخی از نکات کلیدی و راهنما برای جلوگیری از بروز بواسیر عبارتند از:

افزایش مقدار فیبر خوراکی در برنامه غذایی مثل خوردن میوه‌های تازه، سبزیجات، نان گندم و سریال‌ها.

نوشیدن روزانه مقدار زیادی آب. به خاطر همین موضوع، ادرار فرد باید زرد کمرنگ شود.

انجام فعالیت‌های فیزیکی روزانه که باعث بالا رفتن تحرک طبیعی مقعد می‌شود.

حمام کردن و جلوگیری از به تاخیر انداختن آن.

کاهش مدت زمان نشستن بر سر توالت.

افرادی که به صورت مکرر دچار یبوست و بواسیر می‌شوند لازم است که در رابطه با روش‌های درمانی با پزشک خود مشورت نمایند.

نکته قابل ملاحظه:

همورهوئیدهای خارجی معمولا به طور طبیعی و خود به خودی، از بین می‌روند. با این وجود، هر فردی که از دردهای شدید بواسیر رنج می‌برد، لازم است که برای شناسایی روش‌های درمانی مخصوص به خود به پزشک مراجعه نماید. برداشتن گام‌هایی که منجر به کاهش بروز یبوست و جلوگیری از ایجاد فشار بر روی روده می‌شود، باعث کاهش احتمال شکل‌گیری هر نوع از همورهوئیدها می‌گردد.