آیا گریپ واتر(gripe water) یا قطره گاز(gas drops) می توانند سبب درمان کولیک شوند؟

کولیک حالتی است که در آن کودکان به شکل غیر قابل کنترلی شروع به گریه کردن می کنند، و بدون اینکه آرام بگیرند، درد با گذر زمان تشدید می شود. تاکنون شواهدی بر مبنای درمان موثر خانگی کولیک به دست نیامده است، و علاجی برای آن یافت نشده است.

کولیک یک مشکل شایع در بین نوزادان است و یک پنجم آنها به این درد مبتلا می شوند.

کولیک معمولا در زمان عصر تشدید می شود. علاوه بر گریه ی شبانه روزی که جزء مهم ترین علائم کولیک است، نشانه های دیگر آن شامل:

  • فریاد
  • جمع کردن پاها در سینه
  • باد شکم
  • بزرگ شدن معده

بعضی مردم برای رفع این مشکل به سراغ درمان های خانگی مانند گریپ واتر و قطره گاز می روند. اما فرق این دو روش چیست و کدام یک بهتر است؟

گریپ واتر چیست؟

گریپ واتر یک محلول مایع، حاوی گیاهانی مانند، روغن دانه ی شوید می باشد. بعضی مردم بر این عقیده اند که گریپ واتر سبب گرم و آرام شدن دل درد کودکان شده و علائم کولیک را در آن ها کاهش می دهد.

برند های مختلف گریپ واتر از اجزاء متفاوتی تشکیل شده است. برخی از آنها حاوی شکر و الکل هستند اما بیشتر آنها فاقد این مواد می باشند.

گریپ واتر معمولا دارای سدیم بیکربنات می باشد. سدیم بیکربنات با کاهش ترشح اسید معده سبب کنترل علائم کولیک می شود. اما باید توجه داشت که مقدار زیاد سدیم بیکربنات ممکن است باعث بروز آلکالوز شود. آلکالوز حالتی است که در آن اسیدیته ی خون فرد پایین آمده و سبب بروز عوارض جانبی جدی می شود.

قطره گاز چیست؟

قطره گاز حاوی سیمتیکون(simethicone) می باشد. این جزء فعال سبب شکستن حباب های بزرگ گاز به قطعات کوچکتر می شود که دفع آن به مراتب برای کودک راحت تر خواهد بود.

والدین می توانند این قطره را به طور مستقیم، ترکیب کردن طبق دستورالعمل و یا به همراه شیر مادر به کودک بدهند.

آکادمی آمریکایی مربوط به امراض کودکان، امنیت قطره ی گاز را برای نوزادان تضمین کرد. و بیان کرد که عوارض جانبی آن برای کودکان، بسیار نادر است.

در صورتیکه کودکان از داروهای تیروئیدی استفاده می کنند، از دادن قطره ی گاز به آنها خودداری کنید چون احتمال برهمکنش بین سیمتیکون و این داروها وجود دارد. پزشکان داروهای تیروئیدی را برای مشکلاتی از جمله هیپوتیروئیدیسم(hypothyroidism) تجویز می کنند. این بیماری مربوط به کم کاری تیروئید است.

کدام یک برای درمان کولیک مناسب تر است؟

کسانی که از کودک مبتلا به کولیک مراقبت می کنند، به دنبال هر راهی برای آرام کردن آنها می گردند.

بعضی از والدین از هردو داروی گریپ واتر و قطره ی گاز برای درمان خانگی کولیک استفاده می کنند. در حالیکه هنوز هیچ شواهد علمی ای مبنی بر موثر بودن این دو ماده در دست نیست. به هرحال والدین از هر دو دارو استفاده می کنند تا درنهایت متوجه شوند که کدامیک از آنها برای کودکشان مناسب تر است.

در صورتیکه طبق علائم کودک به نظر می رسد که او از وجود گازهایی در بدنش درد می کشد، استفاده از قطره ی گاز موثر تر است. اگر علائم کودک ناراحتی عمومی باشد، آنگاه گریپ واتر گزینه ی مناسب تری خواهد بود. ولی باز هم باید گفت که ضمانتی بر قطعی بودن این گزینش وجود ندارد.

والدین باید به این موضوع توجه داشته باشند که کودکان ممکن است نسبت به درمان های خانگی جدید واکنش های منفی نشان بدهند.

محصولات گریپ واتر می تواند محتوی اجزای مختلفی باشد، همیشه اطلاعات گریپ واتر را چک کنید و مطمئن شوید که از چه موادی تشکلیل شده است. از مصرف محصولات دارای الکل خودداری کنید.

در ضمن برخی از اجزای گریپ واتر هنوز بر روی کودکان آزمایش نشده است، درنتیجه پیش از استفاده برای کودکان، از دکتر خود در رابطه با امنیت آن اطمینان کامل حاصل کنید.

درمان های خانگی جدید برای کودکان همچنین می تواند سبب بروز حساسیت در آن ها شود. والدین باید از علائمی که مواد حساسیت زا بروز می دهند، اطلاعات کافی داشته باشند، و در صورتی که آن علائم را در کودک خود دیدند، بلافاصله مصرف دارو را متوقف کرده و با پزشک مشورت نمایند.

نشانه های حساسیت، عبارت است از:

  • جوش
  • تنفس دشوار
  • کهیر بر روی صورت، گردن یا زبان
  • استفراغ

والدین باید اطلاعات کاملی در رابطه با دز مناسب دارو، محل مناسب نگه داری بر اساس ساختار آنها، و تاریخ انقضای آنها داشته باشند. توجه به این نکات برای کاهش خطر هرگونه مشکل برای کودک، لازم است.

سایر درمان های خانگی برای درمان کولیک

مطالعات بیشتری برای شناسایی علت بروز کولیک، نحوه ی درمان آن و یا کاهش علائم آن مورد نیاز است.

همانند قطره ی گاز و گریپ واتر، سایر درمان های خانگی عبارت اند از:

صدای سفید یا صدای رحم

بعضی مردم معتقدند شنیدن صدایی که کودکان قبل ازتولد در رحم می شنیدند، می تواند آن ها را دربرابر گریه های ناشی از کولیک آرام کند. برخی وسایل خانه مثل سشوار، می توانند تاحدودی این صدا را شبیه سازی کند.

بغل کردن، تکان دادن، راه رفتن

کودکانی که کولیک سبب آشفتگی و درد در آنها می شود، معمولا با در آغوش گرفته شدن و تکان خوردن منظم، آرام می شوند.

برخی والدین پیشنهاد کردند که رانندگی و قدم زدن، در حالی که کودکان در کالسکه قرار دارند، می تواند برای آنها حالتی شبیه تکان دادن را به وجود آورد. چرخاندن کودک، در حالیکه با او رابطه ی چهره به چهره وجود دارد نیز می تواند در آرام شدن کودک موثر باشد.

پرهیز از غذاهای خاص هنگام شیردهی

بعضی غذاها تاثیر مستقیم با کیفیت شیر مادر دارد، در نتیجه مادران شیرده لازم است هرچند وقت به شکل تصادفی از مصرف برخی غذا ها خودداری کنند. برای این منظور باید مادر پس از خوردن غذا، هنگام شیر دادن، رفتار کودک خود را زیر نظر بگیرد، آنگاه می تواند متوجه شود کودک به کدام غذای خاص حساسیت نشان می دهد.

برخی غذاهایی که تا به حال به عنوان مواد مشکل زا معرفی شده اند عبارت اند از:

  • محصولات لبنی
  • کلم
  • پیاز
  • کافئین

مادران شیردهی که دریافتند این مواد غذایی، کودکانشان را تحت تاثیر قرار می دهد، با حذف این مواد از رژیم غذاییشان سبب کاهش علائم کولیک در نوزاد شدند.

تغییر دادن شیشه ی شیر

برخی والدین دریافتند، تغییر شیشه ی شیر می تواند در کاهش علائم کولیک نوزاد موثر باشد، مثلا تنظیم میزان خروج شیر از شیشه، به شکلی که هنگام مکیدن، شیر به آرامی خارج شود.

این شیشه ها باعث می شوند که کودکان هوای کمتری ببلعند و در نتیجه سبب کاهش هوای درون معده ی کودک می شود.

هم اکنون شیشه شیر هایی با نام ضد کولیک، عرضه می شود.

تغییر دادن حالت غذادهی

عمودی نگه داشتن کودک در حین، یا پس از غذادهی به پایین رفتن غذا و جلوگیری از رفلاکس معده کمک خواهد کرد.

وعده های غذایی کوچک و متعدد هم سبب هضم راحت تر غذا و کاهش علائم کولیک خواهد شد.

استفاده از پستانک

برای بعضی از کودکان، استفاده از پستانک می تواند آرامش بخش باشد، و برای برخی دیگر چنین نیست.

دلایل کولیک

پزشکان هنوز درمورد دلایل قطعی کولیک مطمئن نیستند، و نمی دانند چرا برخی از کودکان به آن مبتلا می شوند و برخی دیگر خیر. برخی دلایل احتمالی عبارت است از:

  • عدم توانایی تحمل لاکتوز یا حساسیت نسبت به لاکتوز ( لاکتوز پروتئین موجود در شیر و سایر لبنیات می باشد)
  • دلایل معده ای روده ای مثل ریفلاکس
  • عدم تعادل بین انواع مختلف باکتری های روده
  • مشکل در روده یا مشکل در حرکت غذا در طول سیستم گوارش
  • بلعیدن هوا هنگام گریه کردن، که این هوا در معده محبوس می شود.
  • فتق
  • رفتارهای نادرست والدین، مثل استعمال دخانیات و غذادهی نادرست به کودک

کولیک لزوما در کودکان و نوزادان ایجاد نمی شود، بیشتر والدین علائم کولیک را در فرزندان ۳ تا ۴ ساله ی خود مشاهده می کنند.

لزوم مراجعه به پزشک

کولیک رفتاری نابه هنجار و در حال رشد در کودکان کوچک است. اگرچه کولیک اغلب به علت مشکلی در کودک یا والدین به وجود می آید، اما ممکن است به هیچ یک از این موارد نیز بستگی نداشته باشد.

به هرحال، زمان آن است که والدین با پزشک متخصص ملاقات داشته باشند تا مطمئن شوند که مشکل اساسی و بغرنجی سبب ایجاد علائم کولیک نشده است.

چه کسانی حتما باید به پزشک مراجعه کنند؟ کسانی که کودکانشان:

  • دمای بدنشان بالای ۳۸ درجه سانتی گراد است
  • گریه های غیر قابل کنترل دارند تا حدی که سبب افتادن یا صدمه به خودشان می شوند.
  • لب های آبی رنگ، پوست نیلی رنگ یا رنگ پریده دارند. ( این اتفاق نشان دهنده ی اکسیژن رسانی ضعیف به بدن کودک است)
  • در ادرارشان خون وجود دارد.
  • به طور مشخص و غیر طبیعی ، حرکتی بر روی شکم خود ندارند.

والدین همچنین در شرایطی که علائم کولیک بیش از حد باعث نگرانی آنها شده به شکلی که نمی توانند از پس آرام کردن فرزندشان بر بیایند، لازم است به پزشک متخصص مراجعه کنند. یک پزشک یا متخصص، کمک زیادی در کاهش علائم کولیک فرزندان به والدین خواهد کرد.

چشم انداز

کولیک یک حالت شایع در بین نوزادان است. از آنجایی که علائم کولیک سبب ایجاد نگرانی می شود، والدین در تلاش برای یافتن درمانی برای کودکان خود خواهند بود.

روش های درمانی خانگی زیادی وجود دارد که مردم برای متوقف کردن علائم کولیک پیشنهاد کرده اند، مثل گریپ واتر و قطره ی گاز. به هرحال تاکنون شواهد علمی ای، تاثیر گذار بودن این داروها را به اثبات نرسانده است.

زمانی می رسد که والدین باید تشخیص دهند کدام یک از این دو دارو تاثیر بهتری دارد، که در نهایت ممکن است به نتیجه برسند و یا اینکه هر دو را بی اثر قلمداد کنند، به هر حال باید از مواد تشکیل دهنده ی گریپ واتر اطمینان حاصل کرد و پیش از استفاده، برای اطمینان از امنیت آن، با پزشک مشورت کرد.

کسانی هم هستند که نسبت به درمان کودک مبتلا به کولیک خود خسته و گیج شده اند، به نظر مشورت با کسانی که کودکانشان قبلا به این عارضه مبتلا بوده اند، سودمند خواهد بود. به یاد داشته باشید که کولیک موقتی است، و بیشتر علائم زمانی که کودک به سن ۳ یا ۴ سال می رسد، متوقف می شوند.