نانو پزشکی، خلاصه ای از کاربردها و انواع روش ها

نانوپزشکی در عمل فناوری است که با استفاده از ابزارهای مولکولی و اطلاعات استخراجی از بدن انسان اقدام به تشخیص و درمان بیماری ها می کند. در نانو پزشکی داروهایی وجود دارند که از مولکول های بسیار ریز نانومتری که ساختاری بسیار خاص دارند مانند داروهای مبتنی بر فولرین ها و یا درخت سان ها ( دندریمترها). از دیگر کاربردهای نانوپزشکی می توان به تصویربرداری درونی اشاره کرد که به وسیله حسگرهای بسیار پیشرفته ای که برمبنای نانولوله ها، نانوسیم ها، کانتیلورها و میکروسکوپ های نیروی اتمی ساخته می شوند. از این حسگرها در وسایل تشخیصی پزشکی استفاده می شود که باعث افزایش حساسیت، کاهش هزینه تولید و اندازه گیری مواد جدید مثلا پلاک ها در بیماری آلزایمرمی شود.

همچنین حسگرهای مبتنی بر نانولوله های کربنی درکنترل وضعیت تنفس، میکروسکوپ نیروی اتمی برای تشخیص ویروس ها در اوایل عفونت ویروسی و ... نیز از دیگر موارد کاربردی نانوپزشکی است.

گروه دیگری از کاربردها شامل زیست مواد هستند (مواد خودتجمع ( خودآرا) و نانوموادی که خواص مکانیکی مواد دیگر را که در ابزارهای کاشتنی وجود دارند، افزایش می دهند.) مثلا مواد نانوکامپوزیتی در دندانپزشکی که برای پر کردن دندان ها کاربرد دارند. انوهیدروکسی آپاتیت برای روکش کردن کاشتنی ها و یا ساخت موادی که جایگزین استخوان شوند. مواد زیستی بر روی کاشتنی ها به روش رشد سلولی و تمایز سلولی به کار می روند.

برخی دیگر از این مواد کاشتنی، کاشتنی های فعال هستند.  این موارد سطوح الکترود ها و سازگاری زیستی ابزارهای کاشتنی را بهبود می بخشند. روکش کردن ابزارها به وسیله نانوذرات که باعث می شود، ابزارهایی که درون بدن کاشته شده اند هنگام MRI مشکل باعث ایجاد مشکل نشوند. نانومترها برای ساخت کاشتنی های شبکیه چشم که در امر انتقال پیام الکتریکی در محل تماس الکترود و بافت بسیار مثمر ثمر هستند.

در حقیقت به کارگیری نانومواد یا موادی با ساختارهای نانو در پزشکی که به خاصر ساختارشان ، دارای خواص ویژه ای در زمینه پزشکی مثل توانایی عبور از غشاهای زیستی و یا هدف قرار دادن بافت ها و کنترل مواد در اندازه های نانو برای ارسال به نقاط خاص و حساس بدن هستند را در کل نانوپزشکی می نامیم.

در سراسر دنیا آمریکا با در اختیار داشتن ۳۲ درصد مقالات تولیدی و ۵۹ درصد اختراعات در زیمنه نانوپزشکی صدرنشین تکنولوژی های نانو در پزشکی است. در ایران بیش از ۲۰۰ شرکت در زمینه نانوپزشکی فعال هستند.

ارزش فروش کل محصولات مرتبط با نانوپزشکی ۴۸۰ میلیارد دلار تخمین زده می شود که سیستم های دارورسانی بیش از 75 درصد از کل این بازار را شامل شده و کاشتنی ها در آینده سهم بیشتری از این بازار را به خود اختصاص دهند. فناوری نانو فقط باعث بهبود عملکرد مواد و ابزارهای کاشتنی نخواهد شد بلکه در آینده به عنوان جانشین ابزارهای کاشتنی در بدن می تواند نقشی موثر در بهبود عملکرد اعضای بدن بازی نماید.