پزشکی و کامپیوتر؛ سهولت در اجرا (قسمت اول)

کامپیوتر سال‌هاست که به ابزاری عادی میان مردم تبدیل شده است. در هر خانه‌ای دست کم یک کامپیوتر رومیزی یا لپتاپ به راحتی به چشم می‌خورد. البته که در چند سال اخیر، گوشی‌های هوشمند رقابت نزدیکی با آنها دارند. اما در صنایع مختلف، هنوز کامپیوتر نقش اول را می‌زند. اما پزشکی و کامپیوتر چه ارتباطی با هم دارند؟

کامپیوتر به تحقیقات پزشکی و داروپزشکی کمک شایانی می‌کند. همچنین توانایی ایجاد زیرساخت برای جمع‌بندی و به اشتراک‌گذاری ایده‌ها و دانش پزشکی را دارد. ارتباط پزشکی و کامپیوتر آنچنان مهم هست که به شاخه‌ی مهمی در مهندسی پزشکی تبدیل شده است.

دیگر نمی‌توان نبودن کامپیوتر را در زندگی روزمره تصور کرد. کامپیوتر و پس از آن، گوشی‌های هوشمند بسیاری از کارها را برایمان انجام می‌دهند. پزشکی و کامپیوتر هم چنین رابطه‌ای با هم دارند. اما کمی داستان متفاوتی دارد. اختراع و ساخت کامپیوتر و نرم‌افزارهایی که مستقیما با جان انسان ارتباط دارند، کمی حساس است. ارتباط میان پزشکی و کامپیوتر می‌تواند برای نرم‌افزارهای مدیریتی باشد. یا به صورت گرفتن خروجی متن/تصویر از آزمایش‌های مختلف. یا حتی نرم‌افزارهایی که برای تحلیل داده‌های آزمایشی استفاده می‌شوند.

سی‌تی اسکن و اشعه ایکس

از اشعه ایکس و سی‌تی اسکن برای تهیه تصاویر از درون بیمار استفاده می‌شود. اشعه ایکس امکان جستجو برای یافتن ناهنجاری‌ها را ایجاد می‌کند. سی‌تی اسکن عکس‌های دو بعدی گرفته شده را به تصاویر سه بعدی تبدیل می‌کند. این کار و بازسازی عکس‌ها بوسیله برنامه‌های کامپیوتری انجام می‌شود.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی را با MRI می‌شناسیم. MRI فرایند نقشه‌برداری از ساختار و فعالیت درونی با استفاده از میدان‌های مغناطیسی قوی است. MRI برای عکسبرداری از بافت‌های نرم بدن بدون استفاده از تشعشع است. فعالیت بیوالکتریکی بدن بوسیله دستگاه MRI شناسایی و به کامپیوتر فرستاده می‌شود. کامپیوتر ساختار منطقه را بازتولید کرده و به صورت سه بعدی ارائه می‌دهد. اطلاعات به پزشک اجازه می‌دهد بدون جراحی، نقص فیزیکی و عملیاتی را در بیمار تشخیص بدهد.

طیف سنجی (اسپکتروسکپی)

اسپکتروسکپی فرایند تابش به یک ماده، مانند بافت بیوپسی و آزمایش الگوهای تابشی است که منعکس یا منتقل می‌شود. هر جسم طول موج خاصی از تابش الکترومغناطیسی را جذب و منعکس می‌کند. تابش جذب یا منتقل شده بوسیله کامپیوتر تجزیه و تحلیل می‌شود. این نشان می‌دهد کدام طول موج‌ها حاضر و کدام از بین رفته‌اند. این الگو، که طیف نام دارد، با پایگاه داده‌ها مقایسه می‌شود تا مورد مشابه را بیابند. این سریع‌ترین روش پزشکان برای یافتن جسم سمی ‌و بهترین روش درمان است.

نظارت بر بیمار

بیماران بستری به دستگاه‌هایی متصل هستند مجهز به نرم‌افزار نظارت بر علائم حیاتی. این دستگاه‌ها، فشار خون، ضربان، و سطح اکسیژن را ثبت می‌کنند. این کامپیوترها در صورت مشاهده شرایط غیرعادی از این علائم، به سرعت به پرسنل هشدار می‌دهند.

ادامه دارد