درمورد اسکن MRI چه می دانید؟ (بخش اول)

تصویربرداری مغناطیسی رزونانس ( MRI) یک فرایند معمول در جهان است.

اسکن MRI بوسیله ی یک نیروی مغناطیسی قوی و امواج رادیویی، یک تصویر جزئی از اندام ها و بافت های درون بدن می سازد.

از زمان اختراع این دستگاه، پزشکان و محققان از اسکن MRI در فرایند ها و تحقیقات پزشکی استفاده می کنند. پیشرفت اسکن MRI، انقلابی در پزشکی به حساب می آید.

این مقاله نگاهی تخصصی به اسکن MRI خواهد انداخت و نحوه ی کار و استفاده ی پزشکان از آن را مورد بررسی قرار خواهد داد.

نکات کلی در رابطه با اسکن MRI:

اسکن MRI یک فرایند غیر تهاجمی و بدون درد است.

رایموند دامادیان اولین اسکن MRI تمام بدن را اختراع کرد و آن را نام گذاری کرد.

ارزش پایه ی یک اسکن MRI 150 هزار دلار است اما تا چندین میلیون دلار هم خواهد بود.

ژاپن بیشترین دستگاه اسکن MRI را داراست، با 48 ماشین برای هر 100 هزار نفر.

اسکن MRI چیست؟

یک اسکن MRI با استفاده از یک آهنربای بزرگ، امواج رادیویی و یک کامپیوتر، یک تصویر جزئی و چند بخشی از اندام ها و ساختارهای درونی بدن می سازد.

این اسکنر شبیه به یک محفظه ی بزرگ با یک صفحه در وسط هستند که به بیماران اجازه می دهد به درون آن وارد شوند.

اسکن MRI با سی تی اسکن و اشعه ی ایکس تفاوت دارد، از آنجایی که به طور بالقوه از اشعه های یونیزه ی مضر استفاده نمی کند.

کاربردها

پیشرفت اسکن MRI ها، نقطه ی عطفی در شکوفایی علم پزشکی بودند.

پزشکان، محققان و دانشمندان هم اکنون قادرند که محتویات درونی بدن انسان را، بدون استفاده از ابزار تهاجمی، با جزئیات بالا مشاهده نمایند.

در ادامه به مثال هایی از کاربرد اسکن MRI اشاره خواهیم کرد:

ناهنجاری های مغز و طناب عصبی

تومورها، کیست ها و دیگر ناهنجاری های قسمت های مختلف بدن

غربالگری سرطان پستان برای خانم هایی که خطر ابتلا به سرطان پستان در آن ها بیشتر است.

آسیب ها یا ناهنجاری های مفاصل، مانند کمر و زانو

انواع خاصی از مشکلات قلبی

بیماری های کبد و دیگر ناهنجاری های اندام ها

ارزیابی درد لگن در خانم ها، به دلایلی مانند فیبروز و ورم رحم(endometriosis)

ناهنجاری های رحم در خانم هایی که به نازایی مبتلا هستند.

این فهرست به معنای انحصاری بودن استفاده از اسکن MRI برای این موارد نیست. تکنولوژی اسکن MRI همیشه دارای گستره ای از کاربردها می باشد.

آماده سازی

لوازم کمی برای آماده سازی و تدارک پیش از استفاده از اسکن MRI وجود دارد.

در بدو ورود به بیمارستان، پزشکان از بیمار میخواهند که گان مخصوص بپوشند. از آن جایی که از نیروی مغناطیسی استفاده می شود، لازم است که هرگونه لوازم فلزی خاص که ممکن است در تصویر اختلال ایجاد کند، کنار گذاشته شود، از این رو پزشکان از بیمار می خواهند که هرگونه جوهرات یا لوازم جانبی که ممکن است در کار دستگاه اختلال ایجاد کند، در آورند.

فردی که درون بدن خود دارای فلز است مانند گلوله، شراپنل یا دیگر فلزات، نمی تواند از اسکن MRI استفاده نماید. این موارد حتی می تواند شامل ابزار پزشکی باشد مانند ایمپلنت حلزونی، حلقه های جلوگیری از اتساع عروق و دستگاه تنظیم ضربان قلب.

افرادی که فضای بسته آن ها را مضطرب یا عصبی می کند لازم است که این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند. اغلب در این موارد برای اینکه افراد راحت تر این فرایند را پشت سر گذارند، از دارو استفاده می کنند.

در برخی مواقع لازم است بیماران از تزریق های درون وریدی مایعات رنگی استفاده نمایند تا بافت های خاص مورد انتظار، در آن ها قابل دید تر شود.

رادیولوژیست، پزشکی است که متخصص تصاویر پزشکی است، و با بیمار در مورد فرایند اسکن MRI صحبت کرده و از او سوالاتی بپرسد.

اولین باری که بیمار قصد دارد وارد دستگاه اسکن MRI شود، پزشک به او کمک می کند تا بر روی میز اسکن دراز بکشد. پرسنل با استفاده از کوسن و بالش، تا حد امکان فضا را برای بیمار راحت تر می کنند.

با استفاده از هدفون، از شنیدن صداهای اسکنر جلوگیری خواهد شد. برای جلوگیری از اضطراب در کودکان و حفظ آرامش آن ها می توان از موسیقی استفاده کرد.

در طول یک اسکن MRI

در اولین تجربه ی اسکن، تکنسین به همراه بیمار وارد اتاق شده تا از آرامش او اطمینان حاصل کند. آن ها هیچگاه پیش از اعلام آمادگی بیمار، آغاز به کار نخواهند کرد.

در طول اسکن، لازم است که بدن ثابت باشد.هرگونه حرکت می تواند اختلالی در تصویر ایجاد کند، شبیه به دوربینی که تلاش می کند از یک شیء در حال حرکت تصویر برداری کند. صداهای عجیبی از دستگاه شنیده می شود، که کاملا طبیعی است. بسته به تصویری که گرفته می شود،در زمان هایی لازم است بیمار نفس خود را حبس کند.

در صورتیکه بیمار در طول فرایند احساس ناراحتی کرد، می تواند این موضوع را به تکنسین بگوید، تکنسین اسکن را متوقف و به مشکل رسیدگی می کند.