همه چیز در رابطه با مننژیت باکتریایی (بخش دوم)

دلایل

مننژیت  باکتریایی ممکن است به دلیل گروهی از باکتری ها ایجاد شود، شامل:

هموفیلوس آنفلوانزا

نیزریا مننژیت یدیس

استرپتوکوکوس نومونیه

لیستریا مونوسیتوژنز

گروه B استرپتوکوکوس

با توجه به گروه سنی، افراد ممکن است به انواع متفاوتی از مننژیت  مبتلا شوند.

باکتری ای که سبب بروز مننژیت  در یک فرد می شود، می تواند به فردی دیگر منتقل شود. برای مثال، از طریق سرفه و عطسه یا آب دهان. برخی انواع مننژیت  از راه تغذیه منتقل می شوند.

گروه B استرپتوکوکوس در دوران بارداری می تواند از مادر به جنین منتقل شود.

برخی افراد ناقل این بیماری هستند. با وجود اینکه باکتری در بدن آن ها حضور دارد، علامتی ظاهر نمی شود. همراه بودن با یک فرد ناقل، با خطر بالای احتمال دریافت مننژیت  همراه است.

از همینجا اهمیت استفاده از واکسن برای جلوگیری از بروز مننژیت ، مشخص می شود. در کشورهایی که برای این بیماری واکسن وجود ندارد، آنفلوانزا دلیل اصلی مننژیت  در کودکان زیر 5 سال می باشد.

فاکتورهای خطر

مننژیت  باکتریایی می تواند در هر سنی ایجاد شود، اما در این بین نوزادان بیشتر در خطر هستند.

دیگر فاکتورهایی که خطر ابتلا به مننژیت  را افزایش می دهد شامل:

عفونت تشریحی یا تروما، مانند شکستن استخوان و برخی جراحی ها در صورتیکه راهی برای ورود باکتری ها به درون بدن فراهم کند.

عفونت در سر یا ناحیه ی گردن

حضور پر رنگ در مکان های عمومی مثل مدارس و دانشگاه

سفر کردن و یا زندگی در مناطق خاص مانند آفریقا

سیستم ایمنی ضعیف که نیازمند مراقبت و درمان بالینی است

کار در آزمایشگاه و دیگر مکان هایی که بیماری زاهای مننژیت  ممکن است در آن حضور داشته باشند.

مننژیت  های باکتریایی نام برده شده، وجود دارند اما بسیار نادر هستند. مطالعات نشان می دهند که 59 درصد از نمونه ها مربوط به عفونت های آناتومیکی و 36 درصد از آن مربوط به افرادی با سیستم ایمنی ضعیف می باشد.

درمان

به طور معمول درمان مننژیت  باکتریایی شامل مراجعه به بیمارستان و در صورت لزوم مراقبت های ویژه می باشد.

استفاده از آنتی بیوتیک ها تا پیش از رسیدن نتیجه ی آزمایش، و حتی پیش از مراجعه به بیمارستان ضروری است.

درمان ها شامل:

آنتی بیوتیک ها: که معمولا به شکل درون وریدی تزریق می شود.

کورتیکواستروئیدها: در صورتیکه عفونت سبب فشار به مغز شود، از این دارو استفاده می شود که در برخی مطالعات نتایج نامطلوبی به دنبال داشته است.

استامینوفین یا پاراستامول: به همراه اسفنج حمام سرد، پدهای خنک کننده، مایعات و اتاق تهویه، می توانند به کاهش تب کمک کنند.

آنتی کونوولسانت: در صورتیکه فرد دچار حمله شده است، آنتی کونوولسانت ها مانند فنوباربیتال یا دیلانتین می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

اکسیژن درمانی: از استفاده ی اکسیژن اضافی از طریق تنفس می توان استفاده کرد.

مایعات: تزریق مایعات درون وریدی می تواند از کم شدن آب بدن جلوگیری نماید، به خصوص اگر بیمار در طول بیماری اش به طور مکرر درگیری علائم مثل استفراغ است و یا نمی تواند به مقدار کافی مایعات مصرف کند.

مسکن ها: در صورتیکه فرد بی قرار و نا آرام است، استفاده از مسکن ها می تواند سودمند باشد.

برای سنجش سطح گلوکوز خون، سدیم و دیگر مواد شیمیایی حیاتی بیمار، از او آزمایش خون تهیه می شود.

پیشگیری

از آنجایی که انواع مختلفی از باکتری ها سبب بروز مننژیت  باکتریایی می شوند، پس به منظور پیشگیری لازم است از چند واکسن برای پیشگیری از عفونت استفاده کرد.

اولین واکسن در سال 1981 اختراع شد و در برابر 4 نوع از 13 زیرگونه ی باکتری مننژیت یدیس، ایجاد مقاومت می کرد.

ارزیابی از 17 ملیون نفر در ایالات متحده نشان داد که استفاده از واکسن هایی علیه مننژیت  های باکتریایی، از سال 1998 تا 2007، سبب از بین رفتن 31 درصد از این باکتریها شد.

واکسن مننژ یوکوکال واکسن اولیه ای است که در ایالات متحده مورد استفاده قرار گرفته و کودکان باید ابتدا در سن 11 تا 12 سالگی و مجددا در 16 سالگی آن را استفاده کنند، و این زمانی است که خطر ایجاد عفونت بیشتر می باشد.

واکسن   Hib کودکان را علیه آنفلوانزا ایمن می کند، پیش از اختراع این واکسن در سال 1985، بیش از 20000 کودک زیر 5 سال هر ساله در ایالات متحده به عفونت باکتری آنفلوانزا مبتلا می شده و 3 تا6 درصد نیز جان خود را از دست می دادند. گسترش استفاده از واکسن ها، ابتلا به مننژیت  باکتریایی را تا 99 درصد کاهش داد.

واکسنHib  در 4 مقدار در سنین 2 ، 4 ، 6 و 12 تا 15 ماهه استفاده می شود.

از عوارض جانبی واکسن ها می توان به قرمزی و تورم محل تزریق و تب، اشاره کرد. پیش از تزریق واکسن حتما در رابطه با بروز حساسیت نسبت به واکسن، با پزشک مشورت نمایید.

برای جلوگیری از گسترش مننژیت  باکتریایی و دیگر بیماری ها، لازم است که عادت های بهداشتی را در زندگی خود نهادینه کنیم، از جمله شستن درست و مداوم دست ها.

داشتن اطلاعات کافی در رابطه با علائم و نشانه های مننژیت  باکتریایی، می تواند عکس العمل سریع و لازم برای درمان آن را، راحت تر سازد.