هرچیز که لازم است درمورد سندرم پاهای بی‌قرار بدانید (بخش اول )

فردی که سندرم پاهای بی‌قرار را تجربه می‌کند، یک احساس ناراحتی و نوسان در پاهایش می‌کند و این اتفاق معمولا زمانی میافتد که فرد وارد رخت‌خواب می‌شود. این موضوع ممکن است سبب اینسومنیا شود. اینسومنیا  یک اختلال خواب می‌باشد.

سندرم پای بی‌قرار ممکن است به دلیل مشکلات فیزیکی و یا ذهنی به وجود بیاید. و از طرفی می‌تواند یکی از عوارض جانبی برخی از داروها باشد. این مشکل به عنوان بیماری ویلیس- اکبوم نیز شناخته می‌شود.

سندرم پای بی‌قرار با توجه به تکرار و شدت علائم، میزان ثبات علائم و بی‌قراری حاصل از آن‌ها، ممکن است خوش‌خیم و یا بدخیم باشد.

این سندرم از هر ۱۰ نفر، ۱ نفر را در طول عمرش درگیر می‌کند.

به طور کلی دلیل این سندرم به خودی خود نامشخص است و یا به یک تغییر ساده در سبک زندگی برمی‌گردد.

برخی موارد کلی درمورد سندرم پای بی‌قرار شامل موارد زیر می‌باشد:

سندرم پای بی‌قرار می‌تواند یک مشکل اولیه و یا ثانویه باشد

بیشتر افراد می‌توانند این مشکل را در خانه درمان کنند

شرایط به وجود آمده معمولا ترکیبی از فاکتورهای فیزیکی و ذهنی است.

به نظر می‌رسد که زنان در دوران حاملگی بیشتر تحت تاثیر این سندرم باشند

علائم

علائم ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که فرد در یک فضای بسته قرار می‌گیرد مانند هواپیما و یا سینما.

از آنجایی که سندرم پای بی‌قرار سبب بیدار ماندن و به سختی به خواب رفتن فرد می‌شود، در نتیجه ممکن است باعث خستگی او در طول روز شود.  این موضوع می‌تواند بر کیفیت یادگیری، کار ، تمرکز و مهارت‌های روزانه‌ی فرد اثر بگذارد.

کمبود خواب کافی از طرف دیگر می‌تواند باعث تغییر شرایط روحی، کج‌خلقی، افسردگی و سیستم ایمنی ضعیف و دیگر مشکلات سلامتی شود.

این مشکل چگونه حسی است؟

فردی با سندرم پای بی‌قرار یک حس قوی و ناراحت‌کننده در پاهایش خواهد داشت،  برخی اوقات ممکن است این حس در بازوها باشد به حدی که حرکت دادن آن‌ها را دچار مشکل کند. مردم این حس‌ها را به شکل‌های زیر توصیف می‌کنند:

دردناک

همره با سوزش

حالت خزیدن

حالت جنبش

شبیه به شوک الکتریکی

همراه با خارش

به زحمت کشیده شدن و حرکت کردن

خارش و سوزش

تنها راه آرام گرفتن این ناراحتی‌ها، حرکت دادن پاهاست. این علائم معمولا زمانی بروز پیدا می‌کنند که فرد اقدام به استراحت می‌کند و یا فعالیتی ندارد و تنها در طول شب اتفاق نمی‌افتد. علائم معمولا در هنگام بعدازظهر و شب تشدید می‌شود و احتمالا نزدیک به صبح متوقف شده و آرام می‌گیرد.

سندرم پای بی‌قرار چقدر طول می‌کشد؟

علائم اولیه‌ی این سندرم به طور مشخص با گذر زمان تشدید می‌شود. اما برای برخی افراد امکان دارد هفته‌ها و ماه‌ها بگذرد بدون اینکه علائمی داشته باشند. در صورتیکه سندرم پای بی‌قرار به دلیل خاصی ایجاد شده باشد مانند، بیماری، بارداری و یا مصرف دارو، به احتمال قوی پس از گذر از این مراحل و از بین رفتن محرک، به زودی از بین خواهد رفت.

بارداری

سندرم پای بی‌قرار سبب بروز مشکلاتی برای خانم‌ها در طول بارداری می‌شود.

زنانی که در طول بارداری به این سندرم مبتلا هستند می‌توانند متوجه شوند که با گذر زمان علائم تشدید می شود. به هرحال، به طور طبیعی بارداری می‌تواند سبب بروز این سندرم شود. علائم سندرم، در طول بارداری به خصوص در سه ماهه‌ی سوم تشدید خواهد شد.

دلیل تشدید سندرم پای بی‌قرار در طول بارداری هنوز ناشناخته است، اما در ادامه فاکتورهایی را مطرح می‌کنیم که به نظر می رسد در این موضوع دخیل باشد:

کم شدن سطح ریزمغذی‌ها و ویتامین ها مانند آهن و فولات

کم‌خوابی می تواند دلیلی باشد برای ناراحتی و تغییرات بدن

تغییرات هورمونی

افزایش حساسیت گیرنده های حواس

این دلایل به طور دقیق در طول حاملگی، مورد بررسی قرار نگرفته است. به هرحال، برخی درمان های دارویی را باید در زمانی غیر از بارداری مورد استفاده قرار داد. مانند روتیگوتین و گاباپنتین، به منظور افزایش امنیت و سلامتی مادر و جنین، این داروها را نباید در دوره‌ی بارداری استفاده کرد.

درمان‌های رفتاری مانند تمرینات سبک و الگوی مناسب خواب، به عنوان اولین درمان‌ها برای زنان در طول بارداری سفارش می‌شود.

در صورتیکه به نظر می‌رسد سطح پایین آهن دلیل بروز سندرم پای بی‌قرار است، مکمل‌های خوراکی آهن می‌توانند انتخاب مناسبی برای خانم‌های باردار باشد. در موارد حادتر، غلظت بالاتری را از طریق وریدی تزریق می‌کنند.

در صورتیکه که سایر دلایل به نظر می‌رسد که نیازمند استفاده از دارو باشند، و راه‌های درمانی که در بالا ذکر شد چاره‌ساز نبود، باید داروها در پایین ترین غلظت ممکن تجویز و استفاده نمود.

درمان

در صورتیکه فرد به تنهایی نمی تواند علائم سندرم را مدیریت کند لازم است که برای او دارو تجویز شود.

دارودرمانی بستگی به خورد فرد دارد، و احتمالا شامل موارد زیر است:

آهن: مکمل‌های آهن به افرادی که سطح آهن بدنشان پایین است می‌تواند کمک کند. اما گاهی برعکس می‌تواند سبب تشدید علائم شود.

آلفا ۲ آگونیست: این داروها نیز مراحل اولیه می‌تواند کمک‌رسان باشد اما بر درمان حرکات دوره‌ای در هنگام خواب تاثیری ندارد.

ضددردها: ایبوبروفن و داروهایی ضدعفونت بدون استروئید می‌تواند بر علائم خوش‌خیم موثر باشد.

ضدتشنج: اینها سبب درمان درد، گرفتگی عضلات، علائم عصبی و علائم روزمره می‌شوندو نورونتین یا گاباپنتین جزء ضدتشنج‌های معروف هستند.

بنزودیازپین: این‌ یک داروی مسکن است که به افرادی که به طور مستمر علائم را دارند کمک می کند. رستوریل یا تمازپام، زاناکس یا آلپرازولام و کلونوپین یا کلونازپام. مثال‌هایی از این دارو هستند.

دوپامینرژیک: این داروها سبب افزایش سطح دوپامین می‌شوند. دوپامین یک ناقل عصبی در مغز است. آن‌ها می‌توانند سبب کاهش ناراحتی ناشی از سندرم پای بی‌قرار شوند. لوودوپا و کاربیودوپا جزء محرک‌های دوپانیرژیک هستند.

دوپامین: این ‌ها همچنین سطح دوپامین را در مغز بالا می‌برند و سبب درمان ناراحتی‌ حس در پا می‌شوند. این داروها در برخی بیماران می‌توانند اثر عکس داشته باشند، بیشتر عوارض جانبی گزارش شده مربوط به داروی لوودوپا می‌باشد.

مخدرها: سبب درمان درد و آرام شدن علائم می‌شوند. پزشکان در صورتیکه سایر راه‌های دارویی موثر واقع نمی‌شود می‌توانند آن را تجویز نمایند. کدئین و پروپوکسیفر از مخدرهای با دز پایین هستند. و اکسیکودون هیدروکلرید، متادون هیدروکلرید و لوورفانول تارتارات جزء مخدرهای با دز بیشتر هستند.

داروهای بیماری پارکینسون و صرع در برخی مواقع برای کاهش علائم این سندرم مثل کاهش حرکات پا تجویز می شود.

در صورتیکه برخی شرایط خاص سبب بروز سندرم پای بی‌قرار می‌شود، با از بین رفتن شرایط، این علامت نیز می‌تواند باقی مانده و یا تشدید شود. از این موارد می‌توان به کمبود آهن و اعصاب محیطی اشاره کرد.