حساسیت غذایی، یا عدم مقاومت غذایی؟

حساسیت غذایی با مقاومت دربرابر آن تفاوت دارد. حساسیت غذایی شامل پاسخ سیستم ایمنی است، در حالیکه در مقاومت غذایی  چنین نیست.

فردی با عدم مقاومت غذایی  نمی تواند به درستی اجزای یک غذای خاص را تجزیه کند،  اغلب به این دلیل که در بدن آنها آنزیم خاصی وجود ندارد. یک حساسیت غذایی ارتباطی به کمبود آنزیم ندارد.

خصوصیات

در ادامه به بررسی برخی خصوصیات حساسیت و عدم مقاومت غذایی  می پردازیم.

علائم اولیه ی هرکدام متفاوت است.

علائم حساسیت غذایی بلافاصله بعد از خوردن غذا ظاهر می شود.

علائم عدم مقاومت غذایی  کمی با تاخیر ظاهر می شود.

میانگین مصرف غذا متفاوت است.

در صورتیکه شخص حساسیت غذایی داشته باشد، حتی در برابر مقدار کمی از غذا هم نمی توانند مقاومت کنند. برای مثال کسی که به بادام زمینی حساسیت دارد، حتی یک دانه از آن می توانند سبب بروز واکنش های شدید شود.

کسانی که عدم مقاومت غذایی  دارند می توانند بدون واکنش شدید، مقداری از غذا را استفاده کنند.

کسی که حساسیت غذایی دارد، حتی با وجود آن ماده ی غذایی خاص در محیط، دچار واکنش می شود.

مقابله ی سیستم ایمنی،  یا کمبود آنزیم؟

در یک حساسیت غذایی، یک ذره سبب بروز واکنش می شود، که تحت عنوان پاسخ ایمنی شناخته می شود.  آلرژن ماده ای است که باعث حساسیت غذایی می شود.

آلرژن ها به تنهایی مواد مضری نیستند.  بیشتر مردم بدون هیچ آسیبی با آنها روبرو می شوند. از آن جهت به آنها آلرژن گفته می شود که در بعضی افراد پاسخ ایمنی را تحریک می کنند.

یک عدم مقاومت غذایی معمولا به این معناست که فرد دچار کمبود نوعی آنزیم است، در نتیجه بدن آنها نمی تواند برخی مواد خاص را هضم کند.

مقاومت غذایی  همچنین به دلیل وجود برخی مواد شیمیایی در غذاها، مسمومیت غذایی به علت وجود توکسین ها، رخدادهای طبیعی هیستامینی به علت برخی غذاها، سالسیلات موجود در بسیاری غذاها، و ماده ی افزودنی موجود در غذاها، ایجاد می شود.

حساسیت غذایی گاهی ممکن است تهدید کننده ی زندگی و سلامتی باشند.

یک حساسیت غذایی برخی اوقات می تواند سبب ایجاد واکنش های آلرژیک بسیار شدید و تهدید کننده برای زندگی شوند. که با نام آنافیلاکسیس یا شوک آنافیلاکتیک شناخته می شود.

عدم مقاومت غذایی  می تواند سبب واکنش های شدید و ناراحت کننده شود، اما به ندرت مرگبار هستند.

علائم

حساسیت غذایی و عدم مقاومت غذایی  علائم متفاوتی دارند.

به استناد موسسه آلرژی، آسم و ایمونولوژی آمریکا، حساسیت های غذایی به ندرت سبب بروز واکنش های پوستی می شوند. مانند کهیر، جوش و ساییدگی.  درصورتیکه مشکلات پوستی بروز پیدا کند، ممکن است علائم تنفسی نیز ایجاد شود.

علائم معده ای روده ای شامل استفراغ و اسهال می باشد.

علائم کلی مربوط به عدم مقاومت غذایی  شامل گازهای روده ای، درد ناحیه ی شکم یا اسهال می باشد، دیگر علائم نیز می تواند بروز پیدا کند، اما مرکزیت علائم مربوط به روده است.

برخی علائم حساسیت غذایی و عدم مقاومت غذایی باهم مشابه هستند. این موضوع تشخیص آن ها را از هم مشکل تر می کند.

غذاهایی که سبب حساسیت و عدم مقاومت می شوند

غذاهایی که معمولا سبب ایجاد حساسیت غذایی می شوند :

تخم مرغ

ماهی

بادام و بادام زمینی

شیر

دانه های روغنی درختان، مانند دانه های برزیلی، دانه های درخت گردو، مغز بادام، فندق

نرم تنان

گندم

غذاهایی که معمولا سبب ایجاد عدم مقاومت غذایی  می شوند:

لوبیا

کاهو

مرکبات

دانه های حاوی گلوتن

شیر یا لاکتوز

فراورده های گوشتی

درمان

در صورتیکه کسی به حساسیت یا عدم مقاومت غذایی  مبتلاست، آنها باید از مصرف این مواد غذایی خودداری کنند، و با دقت محصولات غذایی را بررسی کنند، چه درمورد غذاهای خانگی و چه درمورد غذایی که در بیرون از خانه مصرف می کنند.

به هرحال نحوه ی درمان افرادی که این غذاها را مصرف کرده اند و حساسیت یا عدم مقاومت غذایی  دارند، متفاوت است.

حساسیت غذایی

در سال 2004، تولید کنندگان مواد غذایی بسته بندی ملزم شدند، که اطلاعات ساده و کامل در رابطه با 8 ماده ی غذایی آلرژن داشته باشند، شامل، تخم مرغ، گندم، سویا، بادام، دانه های درختی، ماهی و نرم تنان.

افرادی با آلرژن شناخته شده، مواد تزریقی مانند Epipen  همراه داشته باشند، که هنگام واکنش های شدید، به رهبری و هدایت اپی نفرین و آدرنالین کمک می کند. آن ها لازم است دو واحد از دارو را همراه خود داشته باشند.

آنافیلاکسیس سبب بروز مشکلات جدی می شود، و می تواند به سرعت رخ دهد. علائم آن شامل واکنش پوستی، تورم، سختی تنفس و تغییر ناگهانی در فشار خون است.

این یک شرایط پزشکی اضطراری است. فردی که آلرژی دارد، در مراحل اولیه دچار علائم ساده، ودر مراحل بعدی علائم حاد تری بروز می دهد. حدود 20درصد از افرادی که دچار آلرژی هستند، علائم حادی بروز می دهند.

عدم مقاومت غذایی 

مدیریت عدم مقاومت غذایی، معمولا با یک رژیم غذایی صحیح آغاز می شود، در این رژیم، فرد از مصرف مواد غذایی ای که برخی اوقات ممکن است سبب بروز آلرژی بین 2 تا 6 هفته می شوند، خودداری کنند.

بیماران ممکن است رژیم روزانه را حتی تا زمانی که علائم در حال افزایش هست نیز حفظ کنند. بعد از این، غذا بازسازی می‌شود و واکنش هم تکرار می شود . این موضوع می‌تواند کمک کند که فرد تشخیص دهد که چه ماده‌ی غذایی برای او ایجاد مشکل می‌کند.

گاهی اوقات، ماده‌ی غذایی بدون هیج واکنشی بازسازی می‌شود. این موضوع ممکن است نشان‌دهنده‌ی آن باشد که فرد مقاومت ایجاد کرده و یا مقدار کمی از ماده‌ی غذایی برای او ایجاد مشکل نمی‌کند.

عدم مقاومت غذایی  بین افراد مختلف متفاوت است، در نتیجه هر مورد در نوع خود با دیگری متفاوت است.

گاهی اوقات، مشکلات دیگری باعث می‌شود که عدم مقاومت حاد تر شود که در این شرایط لازم است درمان مناسب هرچه سریع تر انجام شود.

چه کسانی مستعدتر هستند؟

حدود ۷ درصد از کودکان و ۱ درصد از بزرگسالان حساسیت غذایی دارند. این به آن معناست که بیشتر حساسیت غذایی کودکان به مرور زمان از بین می‌رود. ارزیابی شده است که تقریبا ۱۰ درصد از آمریکایی‌ها عدم مقاومت لاکتوزی دارند.

گزارش شده است که یک نفر از هر ۲۰ کودک زیر ۵ سال و یک نفر از ۲۵ نفر بزرگسال، حساسیت غذایی دارند.